ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Η μεγάλη ύφεση που ακολούθησε μετά τη παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, χαρακτηριζόταν από: εμπορικές ανισορροπίες, φούσκες χρέους, μη αποτελεσματική νομισματική πολιτική, υψηλά επίπεδα ιδιωτικού χρέους και αυξημένη αβεβαιότητα.

Η αυξημένη αυτή αβεβαιότητα έφερε στην επιφάνεια ένα σκιώδες τραπεζικό σύστημα και μια αναποτελεσματική εποπτεία στις ΗΠΑ και την Ε.Ε. Η κρίση στην Ευρώπη γενικά προχώρησε από τον τραπεζικό τομέα στην κρίση του χρέους, καθώς πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες έπρεπε να διασώσουν τα τραπεζικά τους συστήματα. Πολλές χώρες έλαβαν μέτρα λιτότητας προκειμένου να μειώσουν τα ελλείμματά τους σε σχέση με το ΑΕΠ.

Κατά τη διάρκεια της κατοχής της χώρας μας από τις δυνάμεις του Άξονα προκλήθηκε το φαινόμενο του Υπερπληθωρισμού (Hyperinflation). Ο πληθωρισμός κορυφώθηκε το Νοέμβριο του 1944 όταν εκδόθηκε το μεγαλύτερο σε ονομαστική αξία χαρτονόμισμα που κυκλοφόρησε ποτέ στην Ελλάδα.

Είχε ονομαστική αξία 100 δισεκατομμυρίων δραχμών, όμως ήταν παντελώς ανυπόληπτο και η ουσιαστική του αξία σχεδόν μηδαμινή. Η ελληνική κυβέρνηση ανέλαβε τρεις προσπάθειες σταθεροποίησης της κατάστασης κατά τη διάρκεια δεκαοχτώ μηνών πριν τελικά επιτευχθεί η σταθεροποίηση των τιμών. 

Η έλλειψη τροφίμων, παραγωγικής βάσης και η κερδοσκοπία μεταξύ άλλων προκάλεσε τον υπερπληθωρισμό ο οποίος για να τιθασευτεί απαίτησε σημαντικές φορολογικές μεταρρυθμίσεις και τη δημιουργία μιας ανεξάρτητης κεντρικής τράπεζας. Αβεβαιότητα και αντικρουόμενες απόψεις περιβάλλουν σε αυτές τις περιστάσεις την προέλευση των εξόδων μετάβασης προς τη σταθεροποίηση της οικονομίας.

Εγκλωβισμένοι στα προβλήματα που προέκυψαν από τη δεκάχρονη οικονομική κρίση και με περιορισμένη πληροφόρηση για τις διεθνείς εξελίξεις, το Ινστιτούτο Χρηματοοικονομικού Αλφαβητισμού επεξεργάστηκε στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (IMF) και απεικονίζει τη δεκαετή πορεία τού κατά κεφαλήν ΑΕΠ των 40 χωρών της Ευρώπης σε όρους τρεχόντων δολαρίων.

Παίρνοντας σαν σημείο αναφοράς το 2010 και όχι το 2008, όπου η Ελλάδα παρουσίαζε υψηλό κατά κεφαλήν ΑΕΠ, τα στοιχεία αποτελούν μια απόδειξη ότι μόνο η χώρα μας ήταν η μοναδική η οποία δεν κατάφερε να αντιδράσει από τις επιπτώσεις της μεγάλης χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007/2008 λόγω των διαχρονικών προβλημάτων που παραμένουν άλυτα και είναι λίγο-πολύ γνωστά σε όλους μας.

Τα έτη 1984-1987 λειτούργησε η Επιτροπή Brundtland (γνωστή και ως Παγκόσμια Επιτροπή Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης, WCED) με σκοπό να κατευθύνει τα έθνη στην αειφόρο ανάπτυξη. Η επιτροπή δημοσιοποίησε τα αποτελέσματά της το 1987 στην επονομασθείσα Έκθεση Brundtland.

Μέχρι σήμερα, η βιώσιμη ανάπτυξη έγινε μια σημαντική έννοια-κλειδί στο λεξιλόγιο των πολιτικών και των επαγγελματιών στον τομέα της υγείας. Σύμφωνα με την Έκθεση ορίζεται η αειφόρος ανάπτυξη ως «η ανάπτυξη που ικανοποιεί τις ανάγκες των σημερινών γενεών χωρίς να διακυβεύεται η ικανότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιούν τις δικές τους ανάγκες». Όσο συνεχίζεται η αστικοποίηση, για να διασφαλιστεί η ωφέλεια από τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη, η επιτυχής διαχείριση της ανάπτυξης γίνεται όλο και πιο απαιτητική.

Η επίκληση των ηθικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά υπεύθυνων επενδύσεων (ethically, environmentally and socially responsible investments) τις τελευταίες δύο δεκαετίες μπορεί να αντιπαραβληθεί με το χωρίς περιορισμούς επενδυτικό χαρτοφυλάκιο στην σύγχρονη χρηματοοικονομική θεωρία, το οποίο θεωρείται ως η καλύτερη επιλογή για έναν επενδυτή που επιθυμεί να διαθέσει κεφάλαια προς επένδυση.

Οι ηθικές και περιβαλλοντικά και κοινωνικά υπεύθυνες επενδύσεις έχουν εν μέρει υποβοηθηθεί από τις χρηματοοικονομικές κρίσεις (π.χ. την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση) και από οικονομικά σκάνδαλα (π.χ. Enron).