Δημοσιευμένα στον τύπο

Ένα από τα πιο φημισμένα πειράματα στην ιστορία της κοινωνικής ψυχολογίας είναι το επονομαζόμενο Stanford Marshmallow Experiment, το οποίο διεξήχθη στις αρχές της δεκαετίας του ’70 από τον Καθηγητή Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Stanford Walter Mischel, σε ένα δείγμα 32 παιδιών προσχολικής ηλικίας, τεσσάρων έως έξι ετών.

Η μελέτη των ερευνητών Mischel, Ebbesen και Zeiss (1972) είχε σκοπό να αναδείξει την σημασία της αναβαλλόμενης ευχαρίστησης (delayed gratification) για τα παιδιά των ηλικιών αυτών και να τα συνδέσει της με τις αρετές του αυτοελέγχου και της υπομονής. Επιπλέον, οι ερευνητές χρησιμοποιώντας το ίδιο δείγμα έλεγξαν μετά από περίπου 16 χρόνια την ικανότητα της υπομονής στην παιδική ηλικία με μελλοντικές συμπεριφορικές αντιδράσεις και επιτυχίες.

Γιατί η τρέχουσα υγειονομική κρίση διαφέρει από τον απρόβλεπτο και τυχαίο «μαύρο κύκνο». Τι είναι οι επονομαζόμενοι «γκρι ρινόκεροι» και γιατί οι αρχές πιάνονται απροετοίμαστες να τους αντιμετωπίσουν. Γράφει ο Νικόλαος Δ. Φίλιππας.

Η τελευταία και πιο πρόσφατη πρόβλεψη του IMF (14/4) για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας είναι ιδιαίτερα αρνητική, αν και εύθραυστη, προβλέποντας ύφεση της τάξης του 3%.

Αντιμέτωπο με μια διαφορετική αυτή την φορά κρίση – δημόσιας υγείας – το παγκοσμιοποιημένο χρηματοπιστωτικό σύστημα αποδεικνύει την πολυπλοκότητα της αρχιτεκτονικής του, αλλά και την ίδια στιγμή το πόσο ευάλωτο παρέμεινε παρά την πρόσφατη εμπειρία του 2008!

Δώδεκα χρόνια λοιπόν μετά την μοναδική σε ένταση και διάρκεια κρίση, το χρηματοπιστωτικό σύστημα αγνόησε τις χρόνιες παθογένειες του και τα αντιμετώπισε επιδερμικά, χρησιμοποιώντας τις κεντρικές τράπεζες να ρίξουν άφθονο φθηνό χρήμα.

Η έλευση της πανδημίας έχει πυροδοτήσει την συζήτηση για μία οικονομία χωρίς μετρητά στον βαθμό που ο ιός μπορεί να διαχυθεί με την χρήση κερμάτων και χαρτονομισμάτων. Η τέταρτη βιομηχανική επανάσταση έχει βέβαια ήδη αφήσει το αποτύπωμά της σε όλες τις οικονομικές, κοινωνικές αλλά και πολιτιστικές δραστηριότητες μετασχηματίζοντας δομές, τρόπους παραγωγής, σχέσεις αλλά και συμπεριφορές.

Η υπερχρέωση, οι επιπτώσεις της χρηματοοικονομικής κρίσης και οι ταχύτατες τεχνολογικές εξελίξεις έχουν δημιουργήσει σημαντικά οικονομικά και ψυχολογικά προβλήματα στις νεότερες γενεές.

Το χρηματοοικονομικό άγχος (financial stress) αποτελεί ένα νέο μείζον πρόβλημα για τις επιχειρήσεις που επιφέρει και πολύ μεγάλο οικονομικό κόστος. Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι το 48% του εργατικού δυναμικού στις ΗΠΑ επηρεάζεται αρνητικά από το χρηματοοικονομικό άγχος.

Το άγχος αυτό μεταφέρεται πολύ συχνά στον χώρο εργασίας και όπως είναι φυσικό επηρεάζει την παραγωγικότητα, αλλά και την τελική επίδοση των επιχειρήσεων στις οποίες εργάζονται. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των ιδίων μελετών το άμεσο αποτέλεσμα του χρηματοοικονομικού άγχους ετησίως για τις επιχειρήσεις στις ΗΠΑ υπολογίζεται περίπου στα 500 δις. δολάρια.